تهران هزار سال پیش روستای گمنامی بود در شمال شهر باستانی ری؛ هفتصد سال پیش و با ویرانی ری در یورش مغولان، رفته رفته گسترش یافت؛ حدود پانصد سال پیش، شاه تهماسب صفوی حصاری را به دور آن کشید و تبدیل به شهر شد؛ بیش از دویست سال پیش، قاجارها آن را به پایتختی برگزیدند و اکنون بزرگ‌ترین شهر ایران و یکی از شهرهای بزرگ جهان است.

برآورد شده که روستای تهران حدود 20 هکتار مساحت داشت و حالا در هیبت یک کلانشهر بیش از 600 کیلومتر مربع وسعت دارد! آن روستا، کجای این شهر بزرگ بود؟ چه شکل و شمایلی داشت؟ مردمانش چگونه روزگار می‌گذراندند؟ چرا خانه‌های خود را زیر زمین بنا کرده بودند؟ چه یادگارهایی از روستای تهران برجای مانده است؟

این‌ها پرسش‌هایی است که در جست‌وجوی پاسخ‌شان به اعماق محله‌های قدیمی تهران می‌رویم تا ضمن بازدید از کهن‌ترین آثار این شهر، داستان روستای تهران و محدوده حصار صفوی را روایت کنیم؛ داستان جایی را که تهرانی‌ها به آن می‌گویند: ناف تهرون!